Premium

Westfries Museum in Hoorn werpt modern licht op knipkunst

Westfries Museum in Hoorn werpt modern licht op knipkunst
Een van de kabinetten waarin het leven van Joanna Koerten wordt verbeeld.
© Foto Westfries Museum
Hoorn

Wondertjes, noemt Eline Janssens de resultaten van creatieve handelingen met papier en schaar. Van het Westfries Museum in Hoorn kreeg ze ruim baan om een tentoonstelling over deze wondertjes van knipkunst te maken, met de zeventiende eeuwse Joanna Koerten als stralend middelpunt.

Het museum van de Gouden Eeuw in Hoorn maakt graag ruimte voor dergelijke thematentoonstellingen, die zoals in dit geval ook nog eens putten uit de eigen collectie. ,,Het Westfries Museum heeft een heel mooie verzameling knipkunst’’, heeft de kunstenaar en samenstelster van de tentoonstelling ervaren.

,,Heel inspirerend. Het was voor mij echt een snoepkast en ik werd heel gastvrij onthaald om daarmee aan het werk te gaan. Voor veel mensen heeft knipkust iets belegens, waar de sfeer van huisvlijt omheen hangt. Het moest dus weer even nieuw leven ingeblazen worden. Knipkunst kan mateloos interessant zijn. Met beeldelementen en een lichtbron kun je hele verhalen op een muur toveren.’’

De kunstenaar past knipkunst zelf letterlijk toe op grote schaal: de uit papier geknipte silhouetten worden gebruikt als basis voor bijvoorbeeld hekwerken, of grote beelden in de openbare ruimte. In het museum heeft ze het dagelijks leven van de zeventiende eeuwse Joanna Koerten als uitgangspunt gebruikt om een kunstkamer te maken, waarin gespeeld wordt met de transparantie van het papier en het spel dat licht daarmee speelt.

Westfries Museum in Hoorn werpt modern licht op knipkunst
Eline Janssens, kunstenares en maker van de tentoonstelling.
© Foto Ton Borsboom

,,De echtgenoot van Joanna Koerten zat bij de VOC en daardoor kreeg ze de beschikking over Chinees papier en ook voorbeelden van Chinese knipkunst. Daar werden bijvoorbeeld al figuren uit bladgoud geknipt en op zwartgelakte kisten of kamerschermen geplakt. Koerten heeft zich deze kunstvorm helemaal toegeëigend. Ze werd wel de knipminerva, of de Rembrandt met de schaar genoemd. Terecht.’’

Koerten stelde met haar werk in haar woning in Amsterdam een kunstkabinet samen. ,,Net zoals dat nu op Facebook gebeurt sprak zich dat vrij snel rond. Andere kabinethouders kwamen bij haar langs om te kijken, maar ook beroemdheden zoals Tsaar Peter, Willem III van Oranje, de vorst en vorstin van Brandenburg en allerlei kunstenaars en dichters.’’

Loftuitingen

De kunstenares liet de bezoekers hun ervaring opschrijven in een Liber Amicorum, dat uiteindelijk bol stond van de loftuitingen aan haar adres. Ook na haar dood werd er geschreven in dit ’vriendenboek’.

Naast leven en werken van Koerten en de collectie van het museum zijn er in de tentoonstelling ook nieuwe vormen van knipkunst te zien. Werk van Eline Janssens zelf, maar ook geknipt glas van Bernard Heesen en papier dat met een lasersnijder is bewerkt, van Ferry Staverman. Tijdens de expositie wordt ook gewerkt aan een grote mobile waaraan duizend uit papier geknipte duiven komen te hangen. Deze installatie gaat een rol spelen tijdens de viering van 75 jaar bevrijding in Hoorn.

,,Het museum wil graag toe naar een nieuwe manier van kunst beleven’’, zegt de maakster van de tentoonstelling. ,,Dat kan door meerdere zintuigen aan te spreken. En hoe zou dat hier beter kunnen dan de bezoekers zelf aan het werk te laten gaan? Mensen kunnen dat aan een grote tafel doen. En wat ze maken kunnen ze hier aan de muur hangen of mee naar huis nemen. Ik verwacht dat daarmee ook meer eerbied zal ontstaan voor het werk dat in de tentoonstelling is te zien. Mijn doel is wel om de knipkunst minder krampachtig te maken, veel losser. Papier is heel teer, maar je kan er heel krachtige beelden mee neerzetten.’’

,,Voor kinderen is knipkunst ook altijd bijzonder. Je geeft ze wat aanwijzingen om delen van een opgevouwen papier weg te knippen. Wanneer ze het dan openvouwen en een olifant zien, dan moet je die gezichten zien. Je kunt er echt wondere wereldjes mee scheppen.’’

Tentoonstelling

’Janssens & Koerten | Geknipt voor de kunst’, Westfries Museum Hoorn, te zien van 8 maart tot en met 29 september. Er zijn diverse workshops. Op zondag 8 maart is er om 14 en 15 uur een concert van het dubbele blaaskwintet Ensemble Excelsior in het museum. Web: wfm.nl

Net binnen