’Benieuwd of ik op de goede weg zit’; Honderden senioren laten hun fitheid testen en genieten van gezond samen bewegen. ’Eigenlijk is alcohol het grootste probleem’

Eduard (r) en Jorg op de smoothiefiets.

Eduard (r) en Jorg op de smoothiefiets.© Studio Kastermans/Danielle van Coevorden

Mirjam van Twisk
Eemnes

Het eerste rondje loopt hij braaf achter zijn voorganger aan. Hij houdt zich onmiskenbaar in. Als het duo aan het tweede rondje begint, houdt hij het niet langer. Met stevige tred zet hij een inhaalmanouvre in. ’Bevrijd’ voert hij het tempo op, de afstand tussen hem en zijn medewandelaar wordt groter en groter. Een half rondje voorsprong groeit uit tot een hele, tot twee. Ja, als je meedoet aan een seniorenfittest, wil je wel laten zien hoe fit je bent.

Een dikke vierhonderd senioren uit Blaricum, Eemnes en Laren (BEL) hebben zich aangemeld voor seniorenfittests, die deze dagen worden gehouden in Eemnes en Laren. „We hadden er ook graag een in Blaricum willen houden, maar die gemeente heeft geen sporthal die groot genoeg is om het hele programma in af te werken. Daarom houden we er twee in het Huis van Eemnes (18 en 25 oktober) en eentje (22 oktober) bij De Biezem in Laren”, legt Nick Scholten uit. Hij is teamleider van de buurtsportcoaches van Sportief en Gezond BEL, de organisatie die door de drie gemeenten in het leven is geroepen om de inwoners in beweging en gezond te houden. De club ook die, geassisteerd door zo’n dertig tot veertig vrijwilligers, de organisatie van de drie gezondheidstestdagen voor zijn rekening neemt.

De eerste van de drie dagen, maandag in Het Huis van Eemnes, komt rustig op gang. De 65-plussers, de meeste van hen in sportieve outfit, druppelen even na tienen mondjesmaat binnen. Ze hebben zich van tevoren aangemeld, dus weet de organisatie dat gerekend moet worden op zo’n dertig mensen per uur. Die werken, een uitzondering daargelaten, in ontspannen tempo een parcours van tests af. „Maar eerst wordt de bloeddruk gemeten, want als die niet op orde is, dan kun je niet verantwoord mee doen aan de test”, legt de Eemnesser wethouder Wilma de Boer-Leijsma uit.

(Tekst gaat door onder de foto)

Eerst de bloeddruk meten.

Eerst de bloeddruk meten.© Studio Kastermans/Danielle van Coevorden

Alcohol

Bloeddruk oké? Dan wordt het BMI vastgesteld met behulp van een meetlat en weegschaal. De BMI maakt duidelijk of je een gezond gewicht hebt in verhouding tot je lengte. Dat is niet alleen nuttig om te weten voor de deelnemers, maar ook voor Sportief en Gezond BEL. Een anonieme registratie van die BMI-metingen zegt iets over hoe het is gesteld met de gezondheid van de senioren in de drie dorpen. Eerdere tests hebben inmiddels duidelijk gemaakt dat het met die gezondheid in het Gooi eigenlijk best wel redelijk gesteld is. „Wat hier het meeste zorgen baart, en niet alleen bij senioren, is het alcoholgebruik. Dat springt er echt uit”, zo weet een medewerkster van de BEL, die het project ambtelijk begeleidt.

Na de metingen begint het echte testen. De knijp- en blaaskracht wordt onderzocht. Dan volgen zes minuten lopen om de wandelconditie vast te stellen. Een soort Coopertest in slow motion. Hoe meer rondjes je wandelt in die zes minuten, hoe beter je wandelconditie is. Tenslotte volgt nog een testje waarbij de beenspierkracht wordt gemeten. De serie testen wordt afgesloten met een evaluatie van de resultaten. In dat eindgesprekje krijgen de senioren, waar nodig, suggesties aangedragen voor verbeteringspunten.

(Tekst gaat door onder de foto)

Loes Calis (78) uit Laren bij de blaastest om de longinhoud te meten

Loes Calis (78) uit Laren bij de blaastest om de longinhoud te meten© Studio Kastermans/Danielle van Coevorden

Bewegen

Voor Loes Calis (78) uit Laren is de fittest geen nieuw fenomeen. Zij deed jaren geleden ook al eens aan een soortgelijke test mee. Dat resulteerde er toen in dat ze zich aanmeldde bij gym voor ouderen. En daarmee is ze sindsdien nooit meer gestopt. „Het bevalt nog steeds”, vertelt terwijl ze zit te wachten bij de blaastest. De fittest is wat haar betreft gewoon iets om te weten waar ze staat. Veel zorgen maakt ze zich niet over de uitkomsten; „Want ik beweeg best veel.” En dat geldt ook voor haar plaatsgenote mevrouw Kleijer. „Ik ben gewoon benieuwd of ik op de goede weg zit”, zo motiveert de vief ogende Larense haar deelname. Supersportief zegt ze niet te zijn, maar ze doet wel mee aan bewegen voor ouderen. „En, ik doe alles op de fiets.”

Het in beweging krijgen van ouderen is niet het enige doel van de gezondheidstests. Deelname aan een sportieve activiteit kan ook de eenzaamheid verjagen en creëert nieuwe sociale netwerken. En dat is minstens zo belangrijk, bleek eens te meer tijdens de coronapandemie. Nu de maatschappij zich weer opent en er eindelijk weer ruimte is voor ontmoeting en samenzijn, leek het Sportief en Gezond een goed idee om de gezondheidstesten op 18 oktober te combineren met een ’Toen is Terug Festijn’, eveneens in het Huis van Eemnes. Een feestje, met allerlei gezellige activiteiten als koersbal, yoga, bingo, oud-Hollandse spelletjes, lezingen, linedance en muziek om te vieren dat samen genieten weer kan.

(Tekst gaat door onder de foto)

Een Coopertest in slow motion om de wandelconditie te meten.

Een Coopertest in slow motion om de wandelconditie te meten.© Studio Kastermans/Danielle van Coevorden

Smoothie-fietsen

Veel deelnemers aan de fittest nemen er een kijkje als ze klaar zijn met hun testen. Maar ook anderen lopen er binnen. Onder hen Eduard en Marinus uit Laren en Jorg uit Baarn. Als gevolg van een beperking wonen zij alle drie in een begeleid wonen project en werken op maandag- en donderdagochtend als vrijwilligers in de bibliotheek in het Huis van Eemnes. Daar zijn ze blij met het drietal, vertelt de vrijwilligster van de bieb die hen begeleidt. „Ze zetten ingeleverde boeken terug op hun plek en houden de bieb en de boeken stofvrij en netjes. Daarmee zijn wij geholpen én het geeft hen een zinvolle invulling van de dag. Eigenlijk zouden we meer mensen met een beperking willen inzetten, op de maandag- en donderdagmiddagen, maar daarvoor hebben we meer vrijwilligers nodig. Dus als er mensen zijn die dit leuk lijkt, dan kunnen ze zich melden”, grijpt ze de gelegenheid aan.

Ondertussen kijken Eduard en Marinus met twinkelende ogen naar twee smoothie-fietsen, die voor bezoekers klaar staan. Een van de buurtsportcoaches nodigt ze uit voor een ’ritje’ op de bijzondere fietsen die op het stuur een blender hebben. Ja hoor, fietsen voor een smoothie, daar hebben de heren wel zin in. De coach gooit wat vers fruit in de blender, die door de pedalen van de fiets aangestuurd wordt. Eduard en Marinus trappen wat ze kunnen en al snel is het fruit tot pulp vermalen. Flinke scheut sap erbij en klaar is hun zelfgemaakte smoothie. Een betere demonstratie van bewegen, gezond eten en samen plezier hebben is nauwelijks te bedenken.

Preventieve moestuin

De eerste dag van de fittesten en het Toen is Terug Festijn is door de wethouders gezondheid van de drie dorpen aangegrepen om het BEL-preventieakkoord te ondertekenen. Dit akkoord is de lokale uitwerking van het Nationale Preventieakkoord van de Rijksoverheid. Het doel van het lokale preventieakkoord is om álle inwoners van de BEL de kans te bieden om op een gezonde manier te leven en op te groeien.

Om dat te bereiken werkt ieder dorp zijn eigen plannen uit. Eemnes zal zich in het bijzonder op de schooljeugd gaan richten. Met de 60.000 euro die deze gemeente kan besteden wordt bij een boerderij op de Wakkerendijk een moestuin voor basisscholieren aangelegd. De kinderen gaan daar, onder begeleiding van vrijwilligers, zelf groente en fruit verbouwen. In de keuken bij de tuin kan met een deel van de oogst worden gekookt en wordt ouders de gelegenheid geboden met elkaar in gesprek te gaan over opvoedvragen. De rest van de opbrengst van de tuin gaat naar de Voedselbank. De tuin wordt vanaf volgend voorjaar bewerkt.

Net binnen