Hoeveel Oekraïners woonden hier eigenlijk al? ’Trouwen met een Nederlandse man was een motief’

Annemarie de Jong
Amsterdam

Na drie weken oorlog heeft Nederland ruim 8.000 vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen. Maar hoeveel Oekraïners woonden hier eigenlijk al?

Op 1 januari 2022 stonden er 21.000 mensen met een Oekraïense herkomst ingeschreven bij een Nederlandse gemeente, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het aantal mensen met een Russische herkomst stond op ruim 35.000.

In totaal hadden 119.000 inwoners een herkomst in een van de landen van de voormalige Sovjet-Unie. De meesten zijn hier de afgelopen vijftien jaar komen wonen. Een kwart van de inwoners met een herkomst in de voormalige Sovjet-Unie is in Nederland geboren en heeft een of twee in die regio geboren ouders. Drie kwart kwam zelf daar ter wereld. Van deze 89.000 migranten komt de grootste groep uit Rusland (ruim 25.000), gevolgd door Oekraïne (15.000).

(Tekst loopt door onder de kaart)

Oekraïners en Russen zijn het meest te vinden in de Randstad: in en om Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. „Noord-Holland springt er behoorlijk uit”, zegt CBS-onderzoeker Frank Notten. „Amsterdam is een hele grote en gemeenten daaromheen ook, omdat die iets betaalbaarder zijn.” Geliefde woonplaatsen zijn onder andere Haarlem, Amstelveen en Zandvoort.

Ook in studentensteden als Eindhoven, Groningen, Maastricht en Enschede wonen relatief veel mensen met Oekraïense of Russische roots. Notten: „Opvallend is dat veel mensen hier zijn gekomen om te studeren, meer vrouwen dan mannen.”

Ook uit de Baltische staten (Estland, Letland en Litouwen) en de Kaukasus (Armenië, Azerbeidzjan en Georgië) kwamen relatief veel migranten naar Nederland. In Nederland wonen bijvoorbeeld bijna 10.000 Litouwers, ruim 7.000 Letten en 6.000 duizend mensen uit Azerbeidzjan en Armenië.

Trouwen

Uit voormalige Sovjet-landen zijn ’meer vrouwen dan mannen’ naar Nederland gekomen. Van de Oekraïense en Russische migranten is twee derde vrouw en uit de Kaukasus is 52 procent vrouw. Volgens Notten ging het vaak om ’gezinsvorming’: „Vrouwen kwamen vaak naar Nederland om te trouwen met een Nederlandse man. Vanuit het verleden was dat een belangrijk motief.” Vooral voor Russische vrouwen was studie ook vaak de drijfveer.

Vanaf de eeuwwisseling kwamen vooral vluchtelingen uit de Kaukasus en Rusland naar Nederland, onder andere vanwege het conflict in Tsjetsjenië. Vóór 1990 trok ons land nog nauwelijks immigranten vanuit de toenmalige Sovjet-Unie.

Oekraïne heeft ruim 44 miljoen inwoners en Rusland ruim 144 miljoen. Mannen met een Oekraïense of Russische nationaliteit die in 2019 immigreerden, kwamen vooral vanwege werk, studie of gezinshereniging naar Nederland. Een deel van de immigranten vertrekt na een aantal jaren weer. Van de Russische en Oekraïense immigranten die in 2017 naar Nederland kwamen was na 3 jaar ruim 70 procent nog in Nederland.

Net binnen